MongolianEnglish (United Kingdom)

Шинээр олгосон тусгай зөвшөөрлийн жагсаалт

Энд дарж үзнэ үү:

Мэдээллийн ил тод байдал

iaacmn

2015-01-13_14-41-47

eiti

Улсын төсвөөр хийсэн хайгуулын ажлын нөхөн төлбөрийн хэмжээ тооцох Засгийн газрын 81-р тогтоол

Энд дарж татаж авна уу.

INVEST MM

daniel_hertzberg_invest

Өргөдөл хүлээн авах заавар

Тусгай зөвшөөрөл олгох сонгон шалгаруулалтын журам

Энд дарж татаж авна уу

Хөрөнгө оруулагчийн гарын авлага

"МОНГОЛ ОРНЫ МЕТАЛЛ БУС БОЛОН ЗАРИМ ХОВОР МЕТАЛЛ АШИГТ МАЛТМАЛ"

Ашигт Малтмалын Газар

Худалдах үнэ: 30$

Төрийн сан банк

Данс: 900018003

ЭКСПОРТОД ГАРГАСАН АШИГТ МАЛТМАЛЫН БҮТЭЭГДЭХҮҮНИЙ ОЛОН УЛСЫН ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ҮНИЙН МЭДЭЭЛЭЛ
2014 оны 7-р сарын 21, Даваа гариг, 14:47

2014 оны 7 дугаар сарын 06-ны өдөр

 

Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47 дугаар зүйл, Монгол Улсын Засгийн газрын 2007 оны 88 дугаар тогтоол, 2010 оны 39 дүгээр тогтоол, 2013 оны 131 дүгээр тогтоол, 2014 оны 88, 89 дүгээр тогтоолын дагуу уул уурхайн экспортын бүтээгдэхүүний олон улсын зах зээлийн үнийн мэдээллийг нийтэд мэдээлж байна.

 

Экспортод гаргасан ашигт малтмалын бүтээгдэхүүний 2014 оны 7 дугаар сард зарлагдаж буй олон улсын зах зээлийн үнийг 2014 оны 6 дугаар сарын үнийн дунджыг тогтоох зарчмаар тооцсон болно.
(ам.доллар/тн)

Цайр

2,126.47

https://www.lme.com/

Зэс

6,805.80

Хар тугалга

2,102.92

Цагаан тугалга

22,767.62

Хөнгөн цагаан

1,834.15

Молибдени

32,040.48

(төгрөг/грамм)

Алт

74,666.77

http://www.mongolbank.mn/

Мөнгө

979.04

(ам.доллар/тн)

Жонш

Хайлуур жоншны баяжмал

ФФ-97

317.50

http://www.indmin.com

Хайлуур жоншны баяжмал

ФФ-95

310.95

Хайлуур жоншны хүдэр ФК-92

259.76

Хайлуур жоншны хүдэр ФК-85

240.00

Хайлуур жоншны хүдэр ФК-80

210.00

Хайлуур жоншны хүдэр ФК-75

196.88

Төмрийн хүдэр

Бүхэллэг хүдэр                /58 хувийн агуулга/

75.55

 

 

/www.umetal.com/

Нунтаг хүдэр                    /58 хувийн агуулга/

67.80

Гянтболдын хүдэр (65%-ийн агуулга) 

17,313.07

www.asianmetal.com


Нүүрс

Төрөл

Ккалл

Чанарын үзүүлэлт

Үнэ

http://en.sxcoal.com/

Боловсруулаагүй нүүрс

4000 хүртэл

Хүхэр:S<=1%, дэгдэмхий бодис:V<=27%, үнслэг: A<=23%

22.47

4000-5500 хүртэл

Хүхэр:S<=1.2%, дэгдэмхий бодис:V<=33%, үнслэг: A<=14%

48.30

5500 дээш

Хүхэр:S<=1%, дэгдэмхий бодис:V<=33%, үнслэг: A<=23%

58.02

Баяжуулсан нүүрс

Баяжуулсан коксжих нүүрс

70.62

Баяжуулсан эрчим хүчний нүүрс

31.55

 
Үнэ, ханшийн мэдээ
2014 оны 7-р сарын 16, Лхагва гариг, 10:45

Зарим ашигт малтмалын дэлхийн зах зээлийн үнэ, ерөнхий чиг хандлага

2014 оны 07-р сарын 09

Дэлхийн зах зээл дээр голлох ашигт малтмалуудын 2014 оны 5 болон 6-р саруудын дундаж ханшийг авч үзвэл алт 0.66%-иар, зэс 1.13%-иар, цагаан тугалга 2.32%-иар тус тус буурч, мөнгө, хар тугалга, гянтболдын үнэ тогтмол байлаа. Харин цайрын үнэ өмнөх сарын дундажтай харьцуулбал 1.48%-иар, молибдений үнэ 2.74%-иар тус тус өссөн байна.

 

Ашигт малтмалын нэрс

Нэгж

5-р сарын

дундаж үнэ

6-р сарын

дундаж үнэ

Өөрчлөлт

Алт

$/унци

1287.53

1278.98

-0.66%

Мөнгө

$/унци

19.36

19.78

0.41%

Зэс

$/тн

6883.88

6806.1

-1.13%

Цайр

$/тн

2060.30

2126.79

3.23%

Хар тугалга

$/тн

2097.13

2103.31

0.29%

Цагаан тугалга

$/тн

23313.75

22773.81

-2.32%

Молибдени

$/тн

31185

32040.48

2.74%

Гянтболд

$/тн

49.5

49.5

0%

Алт: Алтны үнэ 6-р сарын байдлаар 1278.98 ам.доллар/унци буюу өмнөх сараас 0.66%-иар буурсан байна. 2013 оны эхний 6 сарын алтны дундаж үнэ 1522.05 ам.доллар/унцийг 2014 оны эхний 6 сарын дундаж үнэ 1291.69 ам.доллар/унцитай харьцуулахад алтны үнэ 15.14%-иар буурсан үзүүлэлттэй байна. Он гарсаар алтны үнэ нэмэгдэж байсан боловч оны 3-р сараас эхлэн өнөөдрийг хүртэл алтны үнэ буурсаар байна. Дэлхийн болон БНХАУ-ын эдийн засгийн байдал удаашралтай байгаагаас шалтгаалан ойрын хугацаанд алт, мөнгө гэх мэт үнэт металлын үнэ үргэлжлэн буурах хандлагатай байна. Алтны үнэ энэ зуны турш 1260-1290 ам.доллар/унцийн хооронд хэлбэлзэнэ гэж шинжээчид үзэж байна.

( Эх сурвалж: www.kitco.com, www.metalprices.com )

Мөнгө: 2013 оны эхний 6 сарын мөнгөний дундаж үнэ 26.58 ам.доллар/унцийг 2014 оны эхний 6 сарын дундаж үнэ 20.04 ам.доллар/унцитай харьцуулахад мөнгөний үнэ 24.6%-иар буурсан үзүүлэлттэй байна. Харин 2014 оны 6-р сарын дундаж үнийг 5-р сартай харьцуулахад мөнгөний дундаж үнэ 0.41%-иар өссөн байна. 6-р сарын 24 нд мөнгөний үнэ 21.2 ам.доллар/унцид хүрсэн нь өнгөрөгч 5 болон 6-р саруудын хамгийн өндөр үзүүлэлт байлаа. Зах зээл дээр мөнгөний илүүдэл байгаа учраас ойрын хугацаанд мөнгөний үнэ 18.6-21 ам.доллар/унцийн хооронд хэлбэлзэнэ гэж шинжээчид үзэж байна.

( Эх сурвалж: www.kitco.com )

Зэс: 2013 оны эхний 6 сарын зэсийн дундаж үнэ 7536.16 ам.доллар/тн байсан бол 2014 оны эхний 6 сарын зэсийн дундаж үнэ 6911.96 ам.доллар/тн буюу 8.28%-иар буурсан байна. Сүүлийн үед үнэт болон өнгөт металлын үнэ буурсаар байгаа ба үүнд Хятад улсад зээлийн бодлого чангарч эхэлсэн нь нөлөөлсөн. Цаашид зэсийн хүдэр болон бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт нэмэгдэх боловч хэрэглээ сул хэвээр байгаа тул зэсийн үнэ буурах хандлагатай байгаа ба ойрын болон дунд хугацаандаа зэсийн үнэ Лондонгийн металлын бирж дээр 6800-7100 ам.доллар/тн-ын хооронд хэлбэлзэх хандлагатай байна. 2014 оны 6-р сарын байдлаар зэсийн дундаж үнэ 6806.1 ам.доллар тонн болсон байна. Энэ нь өнгөрөгч 5-р сарын дундаж үнийг бодвол 1.13%-иар буурсан үзүүлэлт юм.

( Эх сурвалж: www.metalprices.com )

Цайр: 2014 оны 5-р сарын байдлаар цайрын дундаж үнэ 2060.30 ам.доллар/тн байсан бол, 6-р сарын байдлаар цайрын дундаж үнэ 2126.79 ам.доллар/тн болж 3.23%-иар өссөн үзүүлэлттэй байна. Энэ нь 2014 оны эхний 6 сарын байдлаар хамгийн өндөр үзүүлэлт болоод байна. Сүүлийн жилүүдэд барилгын салбар хурдацтай хөгжиж байгаа билээ. Тэгвэл үүнийг даган цайрын эрэлт хэрэгцээ мөн ихсэж байгаа боловч уурхайнууд хаагдаж цайрын нийлүүлэлт буурч байна. Ингэснээр үнийн өсөлт бий болж байна. Шинжээчдийн үзэж буйгаар дэлхийн цайрын эрэлт хэрэгцээ 2014 онд 13.85 сая.тн буюу 5.7%-иар өссөн бөгөөд 2015 онд энэ тоо ахин 5.2%-иар өснө гэж таамаглаж байна.

( Эх сурвалж: www.metalprices.com )

Хар тугалга: 2014 оны 6-р сард хар тугалгын дундаж үнэ өнгөрсөн 5-р сарыг бодвол 0.29%-иар өсөж 2103.31 ам.доллар/тн болсон байна. Хар тугалга болон мөнгөний үнэ өнгөрсөн сарын турш доогуур үзүүлэлттэй байсан нь              БНХАУ-ын зарим уурхай үйлдвэрлэлийн хэмжээгээ бууруулсантай шууд холбоотой юм. Тиймээс 2014 оны  5-р сарын хар тугалгын баяжмалын үйлдвэрлэлийг 2013 оны мөн үетэй харьцуулахад маш доогуур үзүүлэлттэй гарсан байна. Гэсэн хэдий ч БНХАУ-ын хар тугалга болон цайрын зарим уурхайнууд  Өвөр Монгол, Шинжаан, Циньхай, Төвдөд үйлдвэрлэлээ үргэлжлүүлсээр БНХАУ-ын хойд хэсгээр хар тугалгын баяжмалын хэмжээ аажмаар нэмэгдсээр байх хандлага ажиглагдаж байна.

( Эх сурвалж: www.lme.com )

Цагаан тугалга: БНХАУ-ын импорт эрс өссөн мөн дотоодын зах зээл дээрх түүхий эдийн хангамж элбэг болсоноор 5-р сард цагаан тугалгын үйлдвэрлэл өссөн байна. БНХАУ-ын Үндэсний Статистикийн Товчооны мэдээнд “Цагаан тугалгын олборлолт нэмэгдэж, өнгөрсөн 5-р сарын байдлаар 16096 мянган тонныг олборлолоо” гэсэн байна. Тус улс ойрын хугацаанд цэвэр цагаан тугалгыг экспортлогч улс болохоор ажиллаж байна. 2014 оны 5-р сарын байдлаар цагаан тугалга нь 23313.75 ам.доллар/тн байсан бол 6-р сарын дундаж үнэ 22773.81 ам.доллар/тн болж 2.32%-иар буурсан үзүүлэлттэй байна. Өнгөрөгч 6-р сард Лондонгийн Металын Бирж дээр цагаан тугалын үнэ 22450 ам.доллар/тн болж буурсан бөгөөд үүнээс үүдэн БНХАУ-ын засгийн газраас эдийн засгаа эрчимжүүлэх арга хэмжээг үргэлжлүүлэн авсаар байх төлөвтэй байна.

( Эх сурвалж: www.lme.com )

Moлибдени:  БНХАУ-д молибдений баяжмалын эрэлт бага байгаа учир зах зээл ерөнхийдөө удаашралтай байгаа боловч, гол молибдений уурхайнууд тогтоосон хэмжээнд молибдений баяжмалаа тогтмол гаргасаар байна.  2014 оны 5-р сард молибдений үнэ 31185 ам.доллар/тн байсан бол 6-р сарын байдлаар 32040.48 ам.доллар/тн буюу 2.74%-иар өссөн байна. 7,8-р саруудад молибдений үнэ буух төлөвтэй байгаа бөгөөд энэ талаар “Үнэ мэдээж дээд цэгтээ хүрсэн, гэвч энэ зуны байдлаар эргээд буурах хандлагатай байна” гэж шинжээжид хэлсэн байна.

( Эх сурвалж: www.lme.com )

Гянтболд: Гянтболдын баяжмал нь гангийн хайлш, барьцалдуулагч карбид зэрэг үйлдвэрлэл, өрөмдлөгийн тоног төхөөрөмж, цахилгаан техник хэрэгсэл, улсын батлан хамгаалах салбарын үйлдвэрлэлд өргөнөөр хэрэглэгддэг гол түүхий эд болдог бөгөөд 2014 оны эхний 6 сарын байдлаар БНХАУ-ын зах зээл дээр гянтболдын үнэ өөрчлөлтгүй тогтмол хэвээр байна. Энэ байдал зуны турш үргэлжлэх төлөвтэй байна гэж эх сурвалжууд мэдээлж байна.

( Эх сурвалж: www.asianmetal.com ) 

( Эх сурвалж: www.umetal.com )

Товч дүгнэлт 

 

БНХАУ-ын аж үйлдвэрлэлийн салбар харьцангуй сэргэж байна. Учир нь тус улсын аж үйлдвэрлэлийн эрчмийн үзүүлэлт болох “Purchasing Managers” индекс өнгөрсөн 5-р сард 50.8 байсан бол 6-р сарын байдлаар 51 болон өсчээ. Энэ тухай тус улсын Статистикийн товчоо болон Хятадын логистик, худалдааны холбоо мэдээлсэн байна.

Хэдийгээр зэс болон бусад өнгөт металлын хүдрийн нийлүүлэлт, бүтээгдэхүүний хэмжээ цаашид нэмэгдэх ч хэрэглээ нь сул хэвээрээ үргэлжлэх тул цаашид түүхий эдийн үнэ буурах хандлагатай  байна.

 

АМГ-ЫН УУЛ УУРХАЙН ХЭЛТЭС, НЭЗСТ
Мэдээлэл бэлтгэсэн: Мэргэжилтэн Д. Есөнтөмөр
 
ЗАРИМ АШИГТ МАЛТМАЛЫН ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ҮНЭ, ЕРӨНХИЙ ЧИГ ХАНДЛАГА

2015 оны 01-р сарын 10

Дэлхийн  зах  зээл  дээрх  голлох  ашигт  малтмалуудын  2014  оны  11  болон  12 дүгээр саруудын дундаж ханшийг авч үзвэл алт 2.4%-иар, мөнгө 1.63%-иар өссөн бол зэс 4.16%-иар, цайр 4.05%-иар, хар тугалга 4.32%-иар, цагаан тугалга 0.71%-иар, молибдени 2.93%-иар, гянтболд 7.25%-иар тус тус буурсан үзүүлэлттэй байна.

Ашигт малтмалын

нэрс

 

Нэгж

11-р сарын

дундаж үнэ

12-р сарын

дундаж үнэ

 

Өөрчлөлт

Алт

$/унци

1174.11

1202.29

+2.4%

Мөнгө

$/унци

15.98

16.24

+1.63%

Зэс

$/тн

6700.67

6422.23

-4.16%

Цайр

$/тн

2254.79

2163.41

-4.05%

Хар тугалга

$/тн

2023.08

1935.65

-4.32%

Цагаан тугалга

$/тн

19962.0

19820.24

-0.71%

Молибдени

$/тн

20618.88

20014.76

-2.93%

Гянтболд 99.9%

$/тн

44300

41086.96

-7.25%


АЛТ: Алтны дундаж үнэ 12-р сарын байдлаар 1202.29 ам.доллар/унци болсон нь өмнөх

11-р сараас 2.4%-иар өссөн үзүүлэлт болсон байна. 12-р сарын эхнээс алтны үнэ бага зэрэг өсч 12-р сарын 10-ны өдөр  унци алт 1229 ам.доллараар үнэлэгдэх болсон нь тухайн сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон юм. Алтны үнэ сарын дунд үеэс эхлэн бага зэрэг буурсаар 12-р сарын 23-ны өдөр унци алт 1175.75 ам.доллараар үнэлэгдэх болсон  нь  сарын  хамгийн  бага  үзүүлэлт  болоод  байна.  Өнгөрөгч  2014  онд  алтны дундаж үнэ 1271.19 ам.доллар/унци болсон нь 2013 онтой харьцуулбал 9.91%-иар буурсан  үзүүлэлт  болсон  байна.  АНУ-ын  эдийн  засгийн  өсөлт  5%-тай  гарсан  нь сүүлийн  10  гаруй  жилд  байгаагүй  өсөлтийг  харуулснаар  алтны  үнийн  өсөлтөд нөлөөлсөн байна.

 

Ойрын  хугацаанд  Дэлхийн  болон  БНХАУ-ын  эдийн  засгийн  байдал удаашралтай байгаагаас шалтгаалан алт, мөнгө гэх мэт үнэт металлын үнэ үргэлжлэн буурах хандлагатай байна гэж шинжээчид үзэж байна. “Australia & New Zeland Banking Group” хийсэн мэдэгдэлдээ “ам.долларын ханш чангарсан нь алтны үнэд сөргөөр нөлөөлсөн  бөгөөд  уг  таваарын  үнэ  ойрын  хугацаанд  өснө  гэдэгт  итгэлгүй  байна” хэмээн дурьдсан байна. Чикаго дахь “Long Leaf Trading Group”-ын ахлах стратегич Тим Эванс “одоо алт худалдан авах цаг биш” хэмээн ярьсан бол “Goldman Sachs” хэдэн сарын дараа унци алт 1050 ам.доллараар үнэлэгдэж магадгүйг онцолж байна.

alt

х сурвалж: www.kitco.com)


МӨНГӨ: Энэ оны 12-р сарын дундаж үнийг өнгөрөгч 11-р сарын дундаж үнэтэй харьцуулахад мөнгөний үнэ 1.63%-иар өссөн байна. Алтны адил 12-р сарын эхнээс мөнгөний үнэ бага зэрэг өссөөр 12-р сарын 10-ны өдөр унци мөнгө 17.06 ам.доллараар үнэлэгдэж байсан нь сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болоод байлаа. Гэвч 12-р сарын 2 дахь 7 хоногоос эхлэн мөнгөний үнэ бага багаар буурсаар 12-р сарын 23-ны өдөр унци мөнгө 15.71 ам.долларт хүрсэн нь тухайн сарын хамгийн бага үзүүлэлт болсон байна. Өнгөрөгч 2014 онд мөнгөний дундаж үнэ 19.08 ам.доллар/унци болсон нь 2013 оны дундаж үнэ болох 23.79 ам.доллар/унцитай харьцуулбал 19.94%-иар буурсан үзүүлэлт юм.

mungu

х сурвалж: www.kitco.com)


ЗЭС: БНХАУ-ын зах зээл дээрх зэсийн дундаж үнэ 2014 оны 12-р сарын байдлаар 6422.23 ам.доллар/тн-д хүрсэн байна. Энэ нь өнгөрөгч 11-р сарын дундаж үнэтэй харьцуулбал  4.16%-иар  буурсан  үзүүлэлт  юм.  Сарын  эхээр  зэсийн  үнэ  тогтвортой байсан бөгөөд 12-р сарын 15-ний өдөр 1 тонн зэс 6560 ам.доллараар үнэлэгдэж байсан нь тухайн сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болоод байлаа. Гэвч ердөө 2 хоногийн дараа буюу 12-р сарын 17-ний өдөр зэсийн үнэ 6306 ам.доллар/тн болтлоо буурч, тухайн сарын хамгийн бага үзүүлэлтийг үзүүлсэн юм.  

Зэсийн зах зээлийн гол хэрэглэгч болох БНХАУ, АНУ-ын үйлдвэрлэлийн салбарын үзүүлэлт тааруу гарч байгаагийн улмаас зэсийн ханш сүүлийн 4 жилийн доод түвшинд   хүрч   буурлаа.   Боловсруулсан   зэсийг   барилга,   электроник,   үл   хөдлөх хөрөнгийн салбар гээд эдийн засгийн ач холбогдолтой бүх салбарын үйлдвэрлэлд ашиглаж байгаа бөгөөд дэлхийн нийт зэсийн хэрэглээний 40% нь БНХАУ-д ногдож байна. БНХАУ-ын үйлдвэрлэлийн салбарын индекс сүүлийн 3 сар дарааллан буурч, 50.1 нэгжид хүрээд байгаа бөгөөд өөрөөр хэлбэл дэлхийн 2 дахь том эдийн засгийн үйлдвэрлэлийн салбарын гол үзүүлэлт 2014 төгсгөлөөр жилийн доод утгаа аваад байгаа юм. Мөн ам.долларын ханш чангарч байгаа нь металлын ханшид бүхэлд нь нөлөөлсөн болохыг шинжээчид онцолж байна. БНХАУ-ын Чиндао боомт дахь зэсийг банкны баталгаа болгон ашиглахыг хориглосноор БНХАУ-ын зэсийн эрэлт харьцангуй буурсан талаар “Bloomberg TV Mongolia” мэдээлсэн байна. 2015   оны   төсвийн   тодотголын   төсөлд   1.4   сая   тонн   зэсийн   баяжмал экспортлохоор тусгасан байсныг бууруулж, 1.25 сая тонн болгоод байна.

 

zes vne

 

ЦАЙР: 2014 оны 11-р сарын байдлаар цайрын дундаж үнэ 2254.79 ам.доллар/тн байсан бол 12-р сарын байдлаар цайрын дундаж үнэ 2163.41 ам.доллар/тн болж 4.05%-иар буурсан үзүүлэлттэй байна. Лондонгийн металын бирж дээр 1 тонн цайрын үнэ 12-р сарын 05-ний өдөр 2230.5 ам.долларт хүрсэн нь тухайн сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт болсон байна. Сарын 2 дахь 7 хоногоос эхлэн цайрын үнэ буурч эхэлсэн бөгөөд 12-р сарын 17-ний өдөр гэхэд 1 тонн цайрын үнэ 2114 ам.долларт хүрсэн байна. Энэ нь тухайн сарын хамгийн бага үзүүлэлт болоод байна. Өнгөрөгч  2014  онд  цайрын  дундаж  үнэ  2159.25  ам.доллар/тн  болсон  нь  2013  оны дундаж үнэ болох 1910.34 ам.доллар/тн-той харьцуулбал 13.14%-иар өссөн үзүүлэлт юм.

 

tsairiin vne

(Эх сурвалж: www.lme.com)


ХАР ТУГАЛГА: Лондонгийн металын бирж дээр хар тугалгын дундаж үнэ 11-р сард 2023.08 ам.доллар/тн байсан бол 12-р сард 1935.65 ам.доллар/тн болсон нь хар тугалгын үнэ өмнөх сараас  4.32%-иар буурсан үзүүлэлт болоод байна. Сарын эхээр буюу 12-р сарын 05-ний өдөр 1 тонн хар тугалгын үнэ 2026.5 ам.доллар байсан нь тухайн сарын хамгийн өндөр үзүүлэлт байсан байна. Сарын дундаас сарын сүүл хүртэл хар тугалгын үнэ буурсаар байсан бөгөөд сарын  сүүлч буюу 12-р сарын 29-ны  өдөр 1 тонн хар тугалга 1822 ам.доллараар үнэлэгдэж байсан нь тухайн сарын хамгийн бага үзүүлэлт болсон байна.

АНУ-ын үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны үзүүлэлт сайн байснаас 2014 оны 8-р сард хар тугалганы үнэ харьцангуй өндөр буюу 2237.62 ам.доллар/тн байсан. Гэсэн ч 8-р сарын сүүлээс эхлэн голлох металлын хэрэглээ суларч эхэлснээр 9-р сарын эхнээс хар тугалганы үнэ 2200 ам.доллар/тн-оос доогуур орсон. 2014 оны 1-8 сарын хооронд цэвэршүүлсэн хар тугалганы нийт  бүтээгдэхүүн 7125 сая.тоннд хүрсэн ба хэрэглээ нь 7310  сая.тоннд  хүрснээр  түүхий  эдийн  зах  зээл    68500  тонн    цэвэршүүлсэн  хар тугалганы хомсдолтой байна гэж IZLSG (International Zinc and  Lead Study Group)-с мэдээлсэн байна. 2014 оны 12-р сард Австрали, АНУ, Герман, Польш, Өмнөд Солонгос зэрэг   улсууд   нь   БНХАУ-д   хар   тугалгын   баяжмал   экспортлосон   хэмжээгээрээ тэргүүлсэн байна. 2014 онд хар тугалгын дундаж үнэ 2094.24 ам.доллар/тн болсон нь өмнөх 2013 оны дундаж үнэ болох 2142.26 ам.доллар/тн-той харьцуулбал 2.17%-иар буурсан үзүүлэлт юм.

har tugalga

 

(Эх сурвалж: www.lme.com)


ЦАГААН ТУГАЛГА: Цагаан тугалга, цагаан тугалгын хайлшийн импортын хэмжээ 6 болон 7-р саруудад эрчимтэй өсөлттэй байснаас шалтгаалан БНХАУ-ын зах зээлд бага зэрэг илүүдэл бий болж улмаар 8,9,10-р саруудад үнэ буурсан байна. Харин 11-р сард цагаан тугалгын үнэ бага зэрэг өссөн нь төв банкуудаас авч эхэлсэн арга хэмжээний үр дүнд юм. Гэвч 12-р сард цагаан тугалгын үнэ 19820.24 ам.доллар/тн болсон нь өмнөх сараас бага зэргийн буюу 0.71%-иар буурсан үзүүлэлт болсон байна. 2014 оны 12-р сарын 12-ний өдөр 1 тонн цагаан тугалга 20425 ам.доллараар үнэлэгдэж байсан нь сарын  хамгийн  өндөр  үзүүлэлт  болоод  байсан  бол  сарын  дунд  үеэс  сарын  төгсгөл хүртэл бага зэргийн хэлбэлзэл ажиглагдсаар 12-р сарын 23-ний өдөр 1 тонн цагаан тугалга 18530 ам.доллар болсон нь тухайн сарын хамгийн бага үзүүлэлт болсон байна. Өнгөрөгч 2014 онд цагаан тугалгын дундаж үнэ 21909.3 ам.доллар/тн болсон нь 2013 оны дундаж үнэ болох 22316 ам.доллар/тн-той харьцуулбал 1.79%-иар буурсан үзүүлэлт юм.

tsagaan tugalga

 

(Эх сурвалж: www.lme.com)


МОЛИБДЕНИ: БНХАУ-д молибдений баяжмалын эрэлт бага байгаа учир зах зээл ерөнхийдөө удаашралтай байгаа билээ. Гэвч молибдений гол уурхайнууд молибдений баяжмалаа тогтоосон хэмжээгээр, тогтмол гаргасаар байна. 2014 оны 11-р сард молибдений үнэ 20618.88 ам.доллар/тн байсан бол 12-р сарын байдлаар 20014.76 ам.доллар/тн буюу 2.93%-иар буурсан үзүүлэлттэй гарсан байна. 

Молибдений үнэ 2014 оны 6-р сард 2011 оны 7-р сараас хойшхи дээд хэмжээндээ буюу 32547.62 ам.доллар/тн-д хүрээд байсан хэдий ч 7,8-р саруудад үнэ эргээд буурсан. Үнийн  энэ  бууралт  11-р  сард  ч үргэлжлэн  буурсаар  байна.  Шинжээчид  “Одоогийн байдлаар эрэлт зогсонги байдалд байна, үнэ мэдээж дээд цэгтээ хүрсэн, одоо эргээд буурах хандлагатай байна” хэмээн  www.lme.com цахим хуудсанд мэдээллэсэн байна. 2014 онд молибденийн дундаж үнэ 25489.49 ам.доллар/тн болсон нь өмнөх 2013 оны дундаж үнэ болох 22951.82 ам.доллар/тн-той харьцуулбал 11.6%-иар өссөн үзүүлэлт юм.

molibdeni

(Эх сурвалж: www.lme.com)


ГЯНТБОЛД: Гянтболдын баяжмал нь гангийн хайлш, барьцалдуулагч, карбид зэрэг үйлдвэрлэл, өрөмдлөгийн тоног төхөөрөмж, цахилгаан техник хэрэгсэл, улсын батлан хамгаалах салбарын үйлдвэрлэлд өргөнөөр хэрэглэгддэг гол түүхий эд болдог байна. 2014 оны 9-р сарын дунд үе хүртэл БНХАУ-ын зах зээл дээр 99.9%-ийн агуулгатай  гянтболдын  үнэ  өөрчлөлтгүй  тогтмол  хэвээр  буюу  49500  ам.доллар/тн байсан билээ. Гэвч 2014 оны 9-р сарын 9-ний өдрөөс эхлэн гянтболдын үнэ бага зэрэг буурч эхэлсэн байна. Үнийн бууралт 9-р сарыг дуустал үргэлжлэн, 9-р сарын 30-ний өдөр гэхэд 99.9%-ийн агуулгатай 1 тонн гянтболдын үнэ 46500 ам.доллар болсон байна.10-р  сарын  турш  99.9%-ийн  агуулгатай  гянтболдын  үнэ  бага  зэргийн  хэлбэлзэлтэй байж,  сарын  сүүл  гэхэд  үнэ  45000  ам.доллар/тн  болсон  бөгөөд  улмаар  10-р  сарын дундаж үнэ 45625 ам.доллар/тн болсон байна. 99.9%-ийн агуулгатай гянтболдын үнэ 11-р сарын байдлаар 44300 ам.доллар/тн байсан бол энэ үнэ 12-р сард 41086.96 ам.доллар/тн болсон байна. 2014 онд 99.9%ийн агуулгатай гянтболдын дундаж үнэ 50971.02 ам.доллар/тн болсон нь өмнөх 2013 оны дундаж үнэ болох 54470 ам.доллар/тн-той харьцуулбал 6.42%-иар буурсан үзүүлэлт юм.

 

gaynt bold

(Эх сурвалж: www.asianmetal.com)


Онцлох мэдээ 

Өнгөрөгч 2014 онд манай орны экспортын гол бүтээгдэхүүнүүд болох зэс, алт, нүүрсний үнэ дэлхийн зах зээл дээр унасан хэвээр байлаа. Гэвч 2015 он гарсаар алтны үнэ эрчимтэй нэмэгдсэн байна. АНУ-ын эдийн засгийн өсөлт 5%-тай гарсан нь сүүлийн 10 гаруй жилд байгаагүй өсөлтийг харуулснаар алтны үнийн өсөлтөд нөлөөлсөн байна. Мөн үнийн энэ өсөлт нь АНУ-ын хөдөлмөрийн зах зээл сайжирч байгаатай холбоотой юм. Манай улсын хувьд Төвбанк өнгөрөгч 2014 онд нийт 13 тонн алт худалдан авсан байна. Энэ нь 2013 онтой харьцуулбал 2 дахин их үзүүлэлт юм. Иргэд, аж ахуй нэгжүүд 2005 онд Монголбанкинд 25 тонн алт тушааж байсан бол 2006 онд 6 тонн болтлоо буурч байсан билээ. 2006 оноос хойш тогтмол буурч байсан алт тушаалт өнгөрсөн онд УИХ-аас Монголбанкинд тушаасан алтанд ногдуулах роялти татвар 10% байсныг 2.5% болгон бууруулсантай холбоотой хэмээн мэргэжилтнүүд тайлбарлаж байна. 

Зэстэй холбоотой нэгэн таатай мэдээ гэвэл Японы 3 дахь том зэс үйлдвэрлэгч “Mitsubishi Materials Corp” компани Оюутолгойгоос бүтээгдэхүүн нийлүүлэх урт хугацааны гэрээ байгуулахаар ажиллаж буйг “Bloomberg” мэдээлсэн тухай юм. “Mitsubishi Materials Corp” болон “Mitsui & Co” нь туршилтаар 5000 тонн зэсийн баяжмал импортлох гэрээг “Оюутолгой” компанитай байгуулсан тухай “Mitsubishi Materials Corp” –ын түүхий эд хариуцсан хэлтсийн ерөнхий менежер Тацуя Иноуэ мэдэгдсэн бөгөөд “Mitsui & Co” компани тээвэр, ложистикийг нь хариуцах юм байна. “Mitsubishi Materials Corp” нь жилд 1 сая орчим тонн зэсийн баяжмал импортолдог бөгөөд түүнийхээ 70 гаруй хувийг Өмнөд Америкаас авдаг гэнэ. Энэ талаар Тацуя Иноуэ “Бид олон нийлүүлэгчтэй болох хүсэлтэй байна” хэмээн ярьсныг “Reuters” онцолжээ. Оюутолгойн бүтээгдэхүүнийг төмөр замаар ОХУ-ын Владивосток боомтод хүргэн, дараа нь далайгаар Японруу тээвэрлэхээр төлөвлөсөн байна. Тодруулбал, Шикокү бүсийн Кагава муж дахь “Mitsubishi Materials Corp” компанийн үйлдвэрт аваачих юм байна. Үүнд 30 хоног зарцуулахаар байгаа бол Өмнөд Америкаас бүтээгдэхүүн тээвэрлэхэд 304 хоног зарцуулдаг байна. Оюутолгойн зэсийн баяжмалыг зөвхөн  БНХАУ-руу бус Азийн  өөр нэгэн том зах  зээлд нийлүүлэх  боломж  ийнхүү бүрдэж байна. Эхний ээлжинд “Оюутолгой” компаниас Япон улсруу зэсийн баяжмалын туршилтын экспортыг амжилттай хийж гүйцэтгэсэн байна.

 

Голлох ашигт малтмалуудын 2013-2014 оны дундаж үнэ болон өөрчлөлтийг доорх хүснэгтэд үзүүлэв.

 

Ашигт малтмалын

нэрс

 

Нэгж

2013 оны

дундаж үнэ

2014 оны

дундаж үнэ

 

Өөрчлөлт

Алт

$/унци

1411.03

1271.19

-9.91%

Мөнгө

$/унци

23.82

19.07

-19.94%

Зэс

$/тн

7325.8

6859.5

-6.37%

Цайр

$/тн

1910.1

2161.05

+13.14%

Хар тугалга

$/тн

2141.95

2095.44

-2.17%

Цагаан тугалга

$/тн

22309.3

21909.93

-1.79%

Молибдени

$/тн

22583.0

25202.97

+11.6%

Гянтболд 99.9%

$/тн

57274.19

50971.02

-11.01%

Төмрийн хүдэр 58%

$/тн

124.97

93.11

-25.49%


Мэдээлэл бэлтгэсэн: АМГ, УУХ, НЭЗСТ-ийн мэргэжилтэн: Д.ЕСӨНТӨМӨР

2015 оны 01-р сарын 10

 
ЗАРИМ АШИГТ МАЛТМАЛЫН ДЭЛХИЙН ЗАХ ЗЭЭЛИЙН ҮНЭ, ЕРӨНХИЙ ЧИГ ХАНДЛАГА

2013 оны 10 сарын 23

Алт. 2012 оны эхний 9 сарын  алтны дундаж үнэ 1652,11 ам.доллар/унцийг  2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ болох 1457,2 ам.доллар/унцитай харьцуулахад  11.8 %-р буурсан үзүүлэлттэй байна. 2012 оны 10 сараас эхэлсэн алт болон мөнгөний үнийн бууралт 2013 оны 8 сарын эх хүртэл үргэлжилсэн ч 8 болон 9-р сард бага зэргийн өсөлттэй гарлаа.

Оны эхний хагас жилийн алтны үнийн бууралтанд АНУ-н эдийн засгийн сайжирч буй үзүүлэлт, Энэтхэг болон бусад зүүн өмнөд Азийн улсуудын алтны хэрэглээний сул байдал сөргөөр нөлөөлж байсан.

Мөн Кипр улс 400 сая евро босгохын тулд алтыг их хэмжээгээр борлуулж эхлэх гэж буйг Европын холбооноос мэдэгдсэн нь алтны үнийн үргэлжилсэн бууралтад гол нөлөө үзүүлсэн.

2013 оны 3-р улирлын алтны дундаж үнийг 2-р улирлын дундаж үнэтэй харьцуулахад 6,09%-р буурсан үзүүлэлттэй гарсан. 2013 оны 10-р сард алтны дээд үнэ 1333, дундаж үнэ 1305, доод үнэ 1265,5 ам.доллар/ унци байна. Сүүлийн хэд хоногт алтны бодит хэрэглээ буурч эхэлсэн болон хөрөнгө оруулагчид цаашид дэлхийн зах зээлийн байдал яаж өөрчлөгдөхийг хүлээж эхэлсэн нь үнийн бууралтад нөлөөлж байна. Хятад улс нь богино хугацаат зээлийн хүүгээ нэмэгдүүлсэн тухай  мэдээлэл гарч байгаа нь  хөрөнгө оруулагчдыг эргэлзээнд оруулж  улмаар түүхий эдийн үнийн бууралтад нөлөөлж эхэллээ. Гэвч Холбооны нөөцийн газрын бонд худалдан авалт нь алт болон бусад түүхий эдийн үнийг хэвийн байлгахад болон өсөхөд нөлөөлөх хандлагатай байна Цаашид богино хугацаанд алтны үнэ 1300-1350 ам.доллар/унцийн хооронд хэлбэлзэх хандлагатай байна.

АМ-н нэрс

2012.01-09 сар хүртэлх дундаж үнэ

2013.01-09 сар хүртэлх дундаж үнэ

Өөрчлөлт

Алт  (Ам.доллар/унци)

1652.11

1457.2

-11.80%

Мөнгө (Ам.доллар/унци)

31.06

24.84

-20.03%

Зэс (Ам.доллар/тн)

7967.05

7383.61

-7.32%

Цайр (Ам.доллар/унци)

1946.78

1910.67

-1.85%

Хар тугалга(Ам.доллар/тн)

2016.19

2152.1

6.74%

Цагаан тугалга(Ам.доллар/тн)

20947.11

22101.92

5.51%

Молибдени(Ам.доллартн)

29378.94

23177.33

-21.11%

Гянтболд (Юань/тн)

122852.14

132584.71

7.92%

62%Fe(Ам.доллар/тн)

130.66

135.51

3.71%

 

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

1630.44

 

 

II улирал

1413.64

II/I

-13%

III улирал

1327.54

III/II

-6.09%

alt

(Эх сурвалж-kitco.com, metalprices.com )

2013он

Алтны дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

1670.95

 

 

II сар

1627.5

II/I

-3%

III сар

1592.86

III/II

-2.13%

IV сар

1485.08

IV/III

-6.77%

V сар

1413.5

V/IV

-4.82%

VI сар

1342.36

VI/V

-5.03%

VII сар

1286.72

VII/VI

-4.14%

VIII сар

1347.1

VIII/VII

4.69%

IX сар

1348.8

IX/VIII

0.13%

Мөнгө: 2012 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ 31,06 ам.доллар/унцийг 2013 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ 25,6 ам.доллар/унцитай харьцуулахад 20,03%-р буурсан үзүүлэлттэй байна. Энэ оны эхнээс 7 сар  хүртэл мөнгөний үнэ буурсаар байснаа алтны үнийг даган 8 болон 9-р сард бага зэрэг нэмэгдсэн ч 3-р улирлын дундаж үнийг өнгөрсөн улирлын дундаж үнэтэй харьцуулахад 7,53%-р буурсан үзүүлэлттэй байна. 2013 оны эхний хагас жилийн байдлаар авч үзэхэд АНУ-н эдийн засгийн байдал сэргэж долларын ханш болон хөрөнгийн зах зээлийн байдал сайжирсан нь  алтны эрсдлээс хамгаалах чанарыг буурахад нөлөөлж алт болон мөнгөний  үнийн бууралтын  гол нөлөө болсон. Мөн зах зээлийн тодорхойгүй байдлаас шалтгаалан их хэмжээний санхүүжилт үнэт металлын зах зээлээс буцсанаар үнэ өсөх боломж нь буурсаар байсан..

2013 оны 10 сард мөнгөний дээд үнэ 22,53, дундаж үнэ 21,72, доод үнэ 20,49 ам.доллар/унци байгаа бөгөөд цаашид алтны үнийн өөрчлөлтийг даган 21-23 ам.доллар унцийн хооронд хэлбэлзэнэ гэж шинжээчид үзэж байна.

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

30.07

 

 

II улирал

23.1

II/I

-23%

III улирал

21.36

III/II

-7.53%

mongo

(Эх сурвалж-kitco.com)


2013он

Мөнгөний дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

31.11

 

 

II сар

30.32

II/I

-3%

III сар

28.79

III/II

-5.05%

IV сар

25.19

IV/III

-12.50%

V сар

23.01

V/IV

-8.65%

VI сар

21.1

VI/V

-8.30%

VII сар

19.71

VII/VI

-6.59%

VIII сар

21.83

VIII/VII

10.76%

IX сар

22.56

IX/VIII

3.34%

 

Зэс: 2012 оны эхний 9 сарын зэсийн дундаж үнэ 7967,05  ам.доллар/тн байсан бол 2013 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ 7383,61 ам.доллар/тн болж 7,32 %-р буурсан үзүүлэлттэй байна.

-2012 онд  дэлхийн зэсийн зах зээл дээр 340000 тн орчим зэсийн хомсдол үүссэн гэж Олон Улсын Зэс Судлалын Группээс (International Copper Study Group) мэдээлсэн байна. ICSG-н тооцоолсноор  202000 тн илүүдэлтэй байсан зэсийн зах зээл 343000тн-н хомсдолд ортлоо савласан ба энэ нь 2010 оноос хойшхи хамгийн их хэмжээний зэсийн хомсдол болсон байна. Зэсийн хомсдол үүсэхэд зэсийн боловсруулсан бүтээгдэхүүний өсөлтийн хязгаарлалт болон Хятадын зэсийн хэрэглээний өсөлт гол нөлөө үзүүлж байсан.

Гэвч 2013 оны эхнээс зэсийн зах зээл дээр илүүдэл үүсч эхэлсэн ба  зэсийн илүүдэл үүсэхэд 2012 оны 10,11,12 сард боловсруулсан зэсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл нилээд нэмэгдсэн нь нөлөөлсөн гэж үзэж байна.

Ихэнх Хятадын хайлуулах үйлдвэрүүд 2-р сарын эхээр зэсийн баяжмал нөөцлөх үйл ажиллагаагаа зогсоосон. Цагаан сарын баяр болон Хятадын коммунист намын их хурлын дараа бүтээн байгуулалтын ажил эхэлж зэс болон бусад металлын үнэ нэмэгдэнэ гэсэн хүлээлт байсан ч Хятадын засгийн газраас үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт шинэ хяналтын бодлого хэрэгжүүлэхээ зарласан нь хөрөнгө оруулагчдыг эргэлзээнд оруулсан ба зэсийн нөөцийн хэмжээ 3 сарын  сүүлчээр  Шанхайн бирж дээр 3%-р,  ЛМБирж дээр 2875 тн-р нэмэгдэж 565350 тн болж байсан нь зэсийн эрэлт сул байгааг үзүүлж байсан.

2013 оны 3-р улиралд зэсийн үнэ нэмэгдэж байсан ч 2-р улирлын дундаж үнэтэй харьцуулахад 0,93% -р буурсан үзүүлэлттэй байлаа. Сүүлийн үед үнэт болон өнгөт металлын үнэ буурах хандлагатай болсон  ба үүнд Хятадад зээлийн бодлого чангарч эхэлсэн нь нөлөөлж байна. Хятад улс нь эдийн засгийн өсөлтөө хэвээр байлгахыг хүсч байгаа ч үл хөдлөх хөрөнгийн салбар дахь өсөлтийг бууруулах хүсэлтэй байгаа нь мөн хөрөнгө оруулагчдыг эргэлзэхэд хүргэж байна. Богино хугацаандаа зэсийн үнэ нь 7000-7500 ам.доллар/тн-н хооронд хэлбэлзэнэ гэж шинжээчид үзэж байна.

 

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

7927.23

 

 

II улирал

7145.1

II/I

-10%

III улирал

7078.5

III/II

-0.93%

 

zes

(Эх сурвалж-metalprices.com)

2013он

Зэсийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

8048.77

 

 

II сар

8070.02

II/I

0%

III сар

7662.9

III/II

-5.04%

IV сар

7202.97

IV/III

-6.00%

V сар

7228.62

V/IV

0.36%

VI сар

7003.51

VI/V

-3.11%

VII сар

6892.51

VII/VI

-1.58%

VIII сар

7181.88

VIII/VII

4.20%

IX сар

7161.11

IX/VIII

-0.29%

Цайр. 2012 оны эхний 9 цайрын дундаж үнэ 1946,78 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн  дундаж үнэ 1910,67 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 1,85%-р буурсан.

2013 оны эхний хагас жилд Киприйн асуудал болон АНУ-н доллар ханш чангарснаас шалтгаалан цайрын үнэ нилээд хэмжээгээр буурсан. 2013 оны эхний улиралд Хятад улс эдийн засгийн байдлаа сэргээх шинэ арга хэмжээ авч хэрэгжүүлээгүй бөгөөд эсрэгээр үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт шинэ бодлого хэрэжүүлэхээ зарласнаар түүхий эдийн зах зээл сэргэх итгэлийг бууруулсан. 2-р улирал нь түүхий эдийн борлуулалтын оргил үе байдаг ч цайрын хэрэглээ сул хэвээр байсан тул  үнийн бууралт цаашид үргэлжилсэн. 2013 оны 8 сард хэрэглээгээ даган цайрын үнэ нэмэгдсэн ч 3-р улирлын цайрын дундаж үнэ 2,43%-р буурсан үзүүлэлттэй гарлаа.Сүүлийн үед нэмэгдэж байсан цайрын үнэ Хятад улсын мөнгөний нийлүүлэлтийн бодлого чангарах нь гэсэн мэдээллээс шалтгаалан 10 сарын 23-ны байдлаар 30 ам.доллар/тн-р буурсан. 2013 оны 1-8 сарын хооронд цэвэршүүлсэн цайрын нийт  бүтээгдэхүүн 8633 сая.тн-д хүрсэн ба хэрэглээ нь 8593 сая.тн-д хүрснээр 70000тн  цэвэршүүлсэн цайрын илүүдэл зах зээл  байна гэж IZLSG (International Lead and Zinc Study Group)-с саяхан мэдээлсэн байна. Үнэт болон өнгөт металлын үнийн байдал нь цаашид хэрэгжүүлэх Хятад улсын мөнгөний бодлогын арга хэмжээнээс хамаарах нь тодорхой байна.

2013он

Цайрын дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

2032.59

 

 

II улирал

1840.1

II/I

-9%

III улирал

1859.33

III/II

1%

 

tsair

(Эх сурвалж-metalprices.com)

2013он

Цайрын дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

2032.87

 

 

II сар

2129.01

II/I

5%

III сар

1935.9

III/II

-9%

IV сар

1852.63

IV/III

-4.30%

V сар

1828.76

V/IV

-1.29%

VI сар

1838.92

VI/V

0.56%

VII сар

1835.6

VII/VI

-0.18%

VIII сар

1894.24

VIII/VII

3.19%

IX сар

1848.17

IX/VIII

-2.43%

ХАР ТУГАЛГА:

2012 оны эхний 9 сарын хар тугалганы дундаж үнэ 2016,19 ам.доллар/тн-г 2013 эхний 9 сарын  дундаж дундаж үнэ 2153,1 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 6,74 %-р нэмэгдсэн  үзүүлэлттэй байна.

АНУ-н үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны үзүүлэлт сайн байснаас 2013 оны 2-р сарын эхээр хар тугалганы үнэ харьцангуй өндөр буюу 2400-2500 ам.доллар/тн-н хооронд хэлбэлзэж байсан. Гэсэн ч Хятадын цагаан сарын баяраас шалтгаалан  2-р сарын дундаас эхлэн голлох металлын хэрэглээ суларч эхэлснээр 2-р сарын 2 дахь хагасаас эхлэн хар тугалганы үнэ 2300 ам.доллар/тн-оос доогуур орсон. Энэ сард хар тугалга-цайрын уурхайнууд болон хар тугалганы хүчлийг машины акуммуляторт ашигладаг үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаа зогсолтын байдалд шилжсэн нь 2013 оны 1-р улирлын үнийн бууралтад нөлөөлж байсан. Хар тугалганы хэрэглээ нэмэгдэж 3-р улиралд үнэ нь нэмэгдсэн. 2013 оны 1-8 сарын хооронд цэвэршүүлсэн хар тугалганы нийт  бүтээгдэхүүн 6992 сая.тн-д хүрсэн ба хэрэглээ нь 7050  сая.тн-д хүрснээр түүхий эдийн зах зээл  58000 тн  цэвэршүүлсэн хар тугалганы хомсдолтой байна гэж IZLSG (International Lead and Zinc Study Group)-с мэдээлсэн. Энэ байдал нь хар тугалганы үнэ өсөхөд нөлөөлнө гэж шинжээчид үзэж байна.

 

2013он

Хар тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

2299.68

 

 

II улирал

2053.7

II/I

-11%

III улирал

2102.92

III/II

2.40%

 

har tugalga

(Эх сурвалж-www.lme.com)

2013он

Хар тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

2339.84

 

 

II сар

2375.8

II/I

2%

III сар

2183.4

III/II

-8.10%

IV сар

2029.8

IV/III

-7.03%

V сар

2027.86

V/IV

-0.10%

VI сар

2103.44

VI/V

3.73%

VII сар

2047.91

VII/VI

-2.64%

VIII сар

2172.86

VIII/VII

6.10%

IX сар

2088

IX/VIII

-3.91%

 

Цагаан тугалга: 2012 оны эхний 9 сарын цагаан тугалганы дундаж үнэ 22101,92 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ 22101,92 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 5,51 %-р нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байгаа боловч 2013 оны эхний улиралд дэлхийн эдийн засгийн үзүүлэлт сул  байсан тул цагаан тугалганы үнэ мөн буурсаар байна. Хятад улсад цагаан тугалганы үнэ нь тогтмол буурч байгаа бөгөөд хэрэглээ сул байгаа нь үнийн бууралтад нөлөөлсөөр байгаа бөгөөд зах зээлд оролцогчид ойрын хугацаанд үнэ нь нэмэгдэхгүй гэж  үзэж байна.

2013он

Цагаан тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

24103.93

 

 

II улирал

20888.47

II/I

-13%

III улирал

21314.37

III/II

2.04%

 

tsagaan tugalga

(Эх сурвалж-www.lme.com)

2013он

Цагаан тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

24651.3

 

 

II сар

24320.5

II/I

-1%

III сар

23337

III/II

-4.04%

IV сар

21685

IV/III

-7.08%

V сар

20719.7

V/IV

-4.45%

VI сар

20261.4

VI/V

-2.21%

VII сар

19583.5

VII/VI

-3.35%

VIII сар

21620.4

VIII/VII

10.40%

IX сар

22739.2

IX/VIII

5.17%

 

Moлибдени: 2012 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ 29378,94 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ 23177,33 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 21,11 %-р буурсан үзүүлэлттэй байна. Молибдени  хэрэглэгчид зах зээлийг ажиглан худалдан авалт хийхгүй байгаа бөгөөд гол молибдений уурхайнууд тогтоосон хэмжээнд молибдений баяжмал гаргаж байна. Гэвч Биржүүд дээр болон Орос, Европын зах зээл дээр худалдан авалт хийгдэхгүй байгаа нь үнийн бууралтад ихээр нөлөөлж байна. Богино болон дунд хугацаандаа үнэ буурах хандлагатай байна.

 

2013он

Молибдений дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

25185.6

 

 

II улирал

23744.3

II/I

-6%

III улирал

20602.1

III/II

-13.23%

 

molibdeni

(Эх сурвалж-www.lme.com) 

Молибдени

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

26131.8

 

 

II сар

25030

II/I

-4%

III сар

24395

III/II

-2.54%

IV сар

24023.8

IV/III

-1.52%

V сар

24119.1

V/IV

0.40%

VI сар

23090

VI/V

-4.27%

VII сар

20834.8

VII/VI

-9.77%

VIII сар

20242.9

VIII/VII

-2.84%

IX сар

20728.6

IX/VIII

2.40%

Гянтболд: 65%-ийн агуулгатай Гянтболдын хүдрийн 2012 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ  дундаж үнэ 122852,14 юань/тн-г 2013 оны мөн үеийн үнэ болох 132584,71  юань/тн-той харьцуулахад 7,92%-р нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байна. 2012 онд захиалга бага байгаагаас ихэнх APT (ammonium paratungstate) үйлдвэрлэгчид нийт үйлдвэрийн хүчин чадлынхаа зөвхөн 50%-д үйл ажиллагаа явуулж байсан бөгөөд гянтболдын баяжмалын хэрэглээ маш бага байсан тул үнэ тогтмол буурсаар байсан.

2013 оны 3-4 сараас эхлэн гянтболдын хүдэр ба баяжмалын үнэ тогтмол нэмэгдэж байгаа ба  үүнд зарим компаниуд гянтболдын баяжмалыг харьцангуй их хэмжээгээр худалдан авч байгаагаас зах зээл дээр үнэ нь өсөх хандлага бий болж байна. Гянтболдын баяжмалын үнэ нэмэгдэж байгаагаас APТ-ийн үнэ нэмэгдэж 183000-186000 юань/тн буюу 331-336 ам.доллар/тн-д хүрч байна. Сүүлийн үед Хятадын Гянтболдын зах зээл сэргэж байгаа бөгөөд Хятад улс Гянтболдын нөөцөө нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлэхээ зарласнаар гянтболд нь энэ онд үнэ нь нэмэгдэж буй ганц түүхий эд болж байгаа ба цаашид ч үнэ нь нэмэгдэх хандлагатай байна.

2013он

Дундаж үнэ, юань/тн

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

114476.03

 

 

II улирал

133650.36

II/I

17%

III улирал

149627.74

III/II

11.95%

 

gyant bold

(Эх сурвалж-www.lme.com) 


Төмрийн хүдэр: 62%-ийн агуулгатай төмрийн хүдрийн хувьд 2012 оны 9 сарын  дундаж үнэ нь 130,66 ам.доллар/тн байсан бол 2013 оны эхний 9 сарын дундаж үнэ 135,51 ам.доллар/тн болж 3,71 %-р нэмэгдсэн.

 

2012 оны 8 сарын сүүлч 9-р сарын эхээр төмрийн хүдрийн үнэ сүүлийн 3 жилд байгаагүй үнийн уналтанд орж 62% агуулгатай төмрийн хүдрийн үнэ 100,3 ам.доллар/тн хүртэл буурч байсан. 2012 оны 4-р улирлаас эхлэн Хятад улсын эдийн засгийн үзүүлэлт сайжирснаар гангийн хэрэглээ нэмэгдэж төмрийн хүдрийн үнэ нилээд өссөн.

-Хятадын цагаан сарын баяр хүртэл гангийн үйлдвэрүүд нөөцлөх худалдан авалтаа хийж байсан тул үнэ нэмэгдэж байсан ба энэ баярын дараагаар цаг агаар дулаарч барилга болон үйлдвэрлэлийн салбарын үйл ажиллагаа идэвхжиж эхлэхээр нийт түүхий эдийн үнэ нэмэгдэнэ гэсэн хүлээлт байсан боловч төмрийн хүдрийн худалдан авалт нэмэгдээгүй хэвээр байсан.

2013 оны 3 сард болсон Хятадын Коммунист Намын их чуулганаас 5 шинэ бодлого хэрэгжүүлэхээр болсны дотор үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт хэрэгжүүлэх шинэ журам гаргасан нь  Хятадын дотоодын зах зээл дээр төмрийн хүдрийн үнэ буурах гол шалтгаан болсон.

-Хятадын гангийн зах зээл 2013 оны эхний 2 улиралд их сул байсан нь төмрийн хүдрийн үнийн бууралтын гол нөлөө байсан.

Харин 2013 оны 3-р улиралд гангийн хэрэглээ нэмэгдсэнээр төмрийн хүдрийн үнэ 5,39%-р нэмэгдсэн.

Одоогийн байдлаар Хятад улсын төмрийн хүдрийн импортын зах зээл дээр захиалга бага байгаа нь үнийн бууралтад цаашид нөлөөлж болзошгүй байна. Бүхэллэг болон хорголжин төмрийн хүдэр нь боомтууд дээр хомсдолтой байгаа тул үнэ нь тогтвортой хэвээр байна. Төмрийн хүдрийн борлуулагчид зах зээл цаашид буурах хандлагатай гэж үзэж байгаа учраас худалдан авалт хийхгүй хүлээлтийн байдалд байгаа нь үнэ буурахад нөлөөлж байна.

 

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

148.29

 

 

II улирал

125.73

II/I

-15%

III улирал

132.51

III/II

5.39%

 

tomriin huder

 

(Эх сурвалж-www.asianmetal.com) 

2013он

62% агуулгатай төмрийн

хүдрийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

150.49

 

 

II сар

154.64

II/I

3%

III сар

139.84

III/II

-9.57%

IV сар

137.39

IV/III

-1.75%

V сар

123.97

V/IV

-9.77%

VI сар

114.82

VI/V

-7.38%

VII сар

127.19

VII/VI

10.77%

VIII сар

136.87

VIII/VII

7.61%

IX сар

133.83

IX/VIII

-2.22%

 
2013 оны 8 сарын 06

Алт. 2012 оны эхний 7 сарын  алтны дундаж үнэ 1642,66 ам.доллар/унцийг  2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ болох 1488,42 ам.доллар/унцитай харьцуулахад  9,39%-р буурсан үзүүлэлттэй байна. 2012 оны 10 сараас эхэлсэн алт болон мөнгөний үнийн бууралт 2013 оны 8 сарын эх хүртэл үргэлжилсээр байна.

Оны эхний хагас жилийн алтны үнийн байдалд АНУ-н эдийн засгийн сайжирч буй үзүүлэлт, Энэтхэг болон бусад зүүн өмнөд Азийн улсуудын алтны хэрэглээний сул байдал сөргөөр нөлөөлж байсан.

Холбооны нөөцийн газраас АНУ-н төв банк хөдөлмөрийн зах зээл тогтвортой болтол сард 85 тэрбум доллараар бонд худалдан авах ажиллагаагаа үргэжлүүлэхийн тулд чадах бүхнээ хийхээ мэдэгдэж байсан нь алтны үнийн өсөлтөд эерэгээр нөлөөлөх хандлагатай байсан. Гэвч  Холбооны нөөцийн газраас хийсэн бусад мэдээллээс харахад зарим улс төрчид бонд худалдан авах явцыг удаашруулж оны эцэс гэхэд энэ хөтөлбөрийг зогсоох тухай мэдээлсний дараагаар алтны үнэ 1%-р буурч 1566 ам.доллар/унци болсон байна.

-Мөн Кипр улс 400 сая евро босгохын тулд алтыг их хэмжээгээр борлуулж эхлэх гэж буйг Европын холбооноос мэдэгдсэн нь алтны үнийн бууралтад гол нөлөө үзүүлсэн.

2013 оны 8-р сарын 2-ны байдлаар алтны үнэ 1309 ам.доллар/унци  хүртэл буурсан ба үнийн бууралтад дэлхийн эдийн засгийн удаашрал, Хятад болон зүүн өмнөд азийн орнуудын хэрэглээний  сул байдал нөлөөлсөн хэвээр байна. Ойрын хугацаанд алтны үнэ 1300-1340 ам.доллар/унцийн хооронд хэлбэлзэх хандлагатай  байна.
       

АМ-н нэрс

2012.01-07 сар хүртэлх дундаж үнэ

2013.01-07 сар хүртэлх дундаж үнэ

Өөрчлөлт

Алт                                        (Ам.доллар/унци)

1642.66

1488.42

-9.39%

Мөнгө                                    (Ам.доллар/унци)

30.5

25.6

-16.07%

Зэс                                        (Ам.доллар/тн)

8020.43

7444.21

-7.18%

Цайр                                     (Ам.доллар/унци)

1957.92

1921.95

-1.84%

Хар тугалга                          (Ам.доллар/тн)

2011.58

2158.29

7.29%

Цагаан тугалга                    (Ам.доллар/тн)

21313.02

22079.67

3.60%

Молибдени                          (Ам.доллартн)

30697.76

23946.36

-21.99%

Гянтболд                             (Юань/тн)

127658.45

128364.72

0.55%

62%Fe                                  (Ам.доллар/тн)

138.55

135.55

-2.17%

     

2013он

Алтны дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

1630.44

 

 

II улирал

1413.64

II/I

-13%

                   
alt
(Эх сурвалж-kitco.com, metalprices.com )
                 

2013он

Алтны дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

1670.95

 

 

II сар

1627.5

II/I

-3%

III сар

1592.86

III/II

-2.13%

IV сар

1485.08

IV/III

-6.77%

V сар

1413.5

V/IV

-4.82%

VI сар

1342.36

VI/V

-5.03%

VII сар

1286.72

VII/VI

-4.14%

 

Мөнгө: 2012 оны эхний 7 сарын дундаж үнэ 30,5 ам.доллар/унцийг 2013 оны эхний 7 сарын дундаж үнэ 25,6 ам.доллар/унцитай харьцуулахад 16,07%-р буурсан үзүүлэлттэй байна. Энэ оны эхнээс өнөөдрийг хүртэл мөнгөний үнэ буурсаар байна. 2013 оны эхний хагас жилийн байдлаар авч үзэхэд АНУ-н эдийн засгийн байдал сэргэж долларын ханш болон хөрөнгийн зах зээлийн байдал сайжирсан нь  алтны эрсдлээс хамгаалах чанарыг буурахад нөлөөлж алт болон мөнгөний  үнийн бууралтын  гол нөлөө болсон. Мөн зах зээлийн тодорхойгүй байдлаас шалтгаалан их хэмжээний санхүүжилт үнэт металлын зах зээлээс буцсанаар үнэ өсөх боломж нь буурсаар байна. Дэлхийн болон Хятад улсын эдийн засгийн байдал удаашралтай байгаагаас шалтгаалан ойрын хугацаанд алт, мөнгө гэх мэт үнэт металлын үнэ үргэлжлэн буурах хандлагатай байна. 2013 оны 8 сарын 2-ны байдлаар мөнгөний үнэ 19,46 ам.доллар/унци болж үргэлжлэн буурсаар байна.

 

2013он

Мөнгөний дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

30.07

 

 

II улирал

23.1

II/I

-23%

        
mongo

(Эх сурвалж-kitco.com)

   

2013он

Мөнгөний дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

31.11

 

 

II сар

30.32

II/I

-3%

III сар

28.79

III/II

-5.05%

IV сар

25.19

IV/III

-12.50%

V сар

23.01

V/IV

-8.65%

VI сар

21.1

VI/V

-8.30%

VII сар

19.71

VII/VI

-6.59%

   

Зэс: 2012 оны эхний 7сарын зэсийн дундаж үнэ 8020,43  ам.доллар/тн байсан бол 2013 оны эхний 7сарын дундаж үнэ 7444,21 ам.доллар/тн болж 7,18 %-р буурсан үзүүлэлттэй байна.

-2012 онд  дэлхийн зэсийн зах зээл дээр 340000 тн орчим зэсийн хомсдол үүссэн гэж Олон Улсын Зэс Судлалын Группээс (International Copper Study Group) мэдээлсэн байна. ICSG-н тооцоолсноор  202000 тн илүүдэлтэй байсан зэсийн зах зээл 343000тн-н хомсдолд ортлоо савласан ба энэ нь 2010 оноос хойшхи хамгийн их хэмжээний зэсийн хомсдол болсон байна. Зэсийн хомсдол үүсэхэд зэсийн боловсруулсан бүтээгдэхүүний өсөлтийн хязгаарлалт болон Хятадын зэсийн хэрэглээний өсөлт гол нөлөө үзүүлж байсан.

Гэвч 2013 оны эхнээс зэсийн зах зээл дээр илүүдэл үүсч эхэлсэн ба  зэсийн илүүдэл үүсэхэд 2012 оны 10,11,12 сард боловсруулсан зэсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл нилээд нэмэгдсэн нь нөлөөлсөн гэж үзэж байна.

Хятадын гаалийн газрын мэдээллээс харахад 2013 оны 2-р сард 681148тн зэсийн баяжмал импортлосон нь 2013 оны 1-р сарын импортын хэмжээ болох 761098 тн-той харьцуулахад 10,5%-р буурч өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 8,6%-р  нэмэгдсэн үзүүлэлттэй гарсан. Перу улс нь 2013 оны 2-р сард 173763 тн зэс Хятад улсад нийлүүлж   энэ нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад 141,09%-р нэмэгдэж  гол экспортлогч орон болсон байна. 2013 оны 2-р сараас зэсийн баяжмалын үнэ буурч  эхэлсэн нь Хятадын цагаан сарын баяртай холбоотой байсан бөгөөд хэрэглээ нь мөн зэрэг буурсан. Ихэнх Хятадын хайлуулах үйлдвэрүүд 2-р сарын эхээр зэсийн баяжмал нөөцлөх үйл ажиллагаагаа зогсоосон. Цагаан сарын баяр болон Хятадын коммунист намын их хурлын дараа бүтээн байгуулалтын ажил эхэлж зэс болон бусад металлын үнэ нэмэгдэнэ гэсэн хүлээлт байсан ч Хятадын засгийн газраас үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт шинэ хяналтын бодлого хэрэгжүүлэхээ зарласан нь хөрөнгө оруулагчдыг эргэлзээнд оруулсан ба зэсийн нөөцийн хэмжээ 3 сарын  сүүлчээр  Шанхайн бирж дээр 3%-р,  ЛМБирж дээр 2875 тн-р нэмэгдэж 565350 тн болж байсан нь зэсийн эрэлт сул байгааг үзүүлж байсан.

Сүүлийн үед АНУ-н эдийн засгийн үзүүлэлт сайжирч Холбооны нөөцийн газар мөнгөний бодлогоо зөөлрүүлэх арга хэмжээгээ үргэлжлүүлж байгаа байдал, мөн Хятад, Европын эдийн засгийн үзүүлэлт бага зэрэг сайжирснаар зэсийн зах зээл дээр эерэг хандлагыг бий болгож ЛМбирж болон Шанхайн бирж дээр 2013 оны 7-р сарын 29-с 8 сарын 2-ны хооронд зэсийн үнэ нэмэгдэж эхэлсэн. Гэвч Хятадын зарим үйлдвэрүүд үйл ажиллагаагаа зогсоож байгаа болон ихэнх үйлдвэрүүд бүрэн хүчин чадлаараа ажиллаж чадахгүй байгаа тухай мэдээлэл гарч байгаа нь түүхий эдийн зах зээлд сөргөөр нөлөөлөх хандлагатай байна. Ойрын хугацаанд зэсийн үнэ ЛМБирж дээр 6900-7200 ам.доллар/тн, Шанхайн бирж дээр 8100-8400 ам.доллар/тн-н хооронд хэлбэлзэх хандлагатай байна.
    

2013он

Зэсийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

7927.23

 

 

II улирал

7145.1

II/I

-10%

   
zes
(Эх сурвалж-metalprices.com)
    

2013он

Зэсийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

8048.77

 

 

II сар

8070.02

II/I

0%

III сар

7662.9

III/II

-5.04%

IV сар

7202.97

IV/III

-6.00%

V сар

7228.62

V/IV

0.36%

VI сар

7003.51

VI/V

-3.11%

VII сар

6892.51

VII/VI

-1.58%

  

Цайр:  2012 оны эхний 7 цайрын дундаж үнэ 1957,92 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн  дундаж үнэ 1921,95 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 1,84%-р буурсан.

2013 оны эхний хагас жилд Киприйн асуудал болон АНУ-н доллар ханш чангарснаас шалтгаалан цайрын үнэ нилээд хэмжээгээр буурсан. Хэдийгээр Кипр улсад санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх зохих алхам хийгдсэн боловч Европын эдийн засгийн байдал сул хэвээрээ байгаа ба хөрөнгө оруулагчид  эдийн засгийн хэтийн төлөвийн талаарх итгэл найдвараа алдаад байгаа нь түүхий эдийн үнийн бууралтад нөлөөлсөөр байна. 2013 оны эхний улиралд Хятад улс эдийн засгийн байдлаа сэргээх шинэ арга хэмжээ авч хэрэгжүүлээгүй бөгөөд эсрэгээр үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт шинэ бодлого хэрэжүүлэхээ зарласнаар түүхий эдийн зах зээл сэргэх итгэлийг бууруулсан. 2-р улирал нь түүхий эдийн борлуулалтын оргил үе байдаг ч цайрын хэрэглээ сул хэвээр байгаа тул үнийн бууралт цаашид ч үргэлжлэх хандлагатай байна.

 

2013он

Цайрын дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

2032.59

 

 

II улирал

1840.1

II/I

-9%

  

tsair

(Эх сурвалж-metalprices.com)

  

2013он

Цайрын дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

2032.87

 

 

II сар

2129.01

II/I

5%

III сар

1935.9

III/II

-9%

IV сар

1852.63

IV/III

-4.30%

V сар

1828.76

V/IV

-1.29%

VI сар

1838.92

VI/V

0.56%

VII сар

1835.6

VII/VI

-0.18%

  

Хар Тугалга: 2012 оны эхний 7сарын хар тугалганы дундаж үнэ 2011,58 ам.доллар/тн-г 2013 эхний 7 сарын  дундаж дундаж үнэ 2158,29 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 7,29 %-р нэмэгдсэн  үзүүлэлттэй байна. Энэ оны эхний саруудад  нэмэгдэж байсан хар тугалганы үнэ 3 сараас эхлэн буурсаар байна.

ILZS-ийн гаргасан урьдчилсан судалгаагаар 2012 онд боловсруулсан хар тугалганы нийлүүлэлт  хэрэглээнээнээсээ 64000 тн-р гарна гэж тооцоолсон ч 2012 оны эцэс гэхэд ЛМБирж болон Шанхайн металлын биржийн нөөц 23000 тн-р нэмэгдэж 628000 тн болсон. 2011 онтой харьцуулахад дэлхий нийтийн хар тугалганы олборлолт 2012 онд 11,5%-р нэмэгдсэн ба олборлолт нь нэмэгдсэн улсуудын тоонд Мексик, Перу, ОХУ,Турк зэрэг улсууд орж байгаа бол Хятад улсын олборлолт 204%-р нэмэгдсэн нь дэлхий нийтийн хар тугалганы олборлолтод гол нөлөө үзүүлсэн байна.

АНУ-н үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагааны үзүүлэлт сайн байснаас 2013 оны 2-р сарын эхээр хар тугалганы үнэ харьцангуй өндөр буюу 2400-2500 ам.доллар/тн-н хооронд хэлбэлзэж байсан. Гэсэн ч Хятадын цагаан сарын баяраас шалтгаалан  2-р сарын дундаас эхлэн голлох металлын хэрэглээ суларч эхэлснээр 2-р сарын 2 дахь хагасаас эхлэн хар тугалганы үнэ 2300 ам.доллар/тн-оос доогуур орсон. Энэ сард хар тугалга-цайрын уурхайнууд болон хар тугалганы хүчлийг машины акуммуляторт ашигладаг үйлдвэрүүдийн үйл ажиллагаа зогсолтын байдалд шилжсэн ба Хятад улсад хар тугалганы зах зээлийн байдал маш сул хэвээрээ үргэлжилж байгаа нь үнийн бууралтад нөлөөлсөөр байна.

Евро бүсийн болон Хятадын эдийн засгийн байдал хүлээж байснаар дээшлээгүй, мөнгөний инфляци нэмэгдэж байсан зэрэг олон төрлийн шалтгаанууд дэлхийн эдийн засгийн байдлыг тодорхойгүй болгож байгаагаас 2013 оны 2-р улиралд хар тугалга болон бусад өнгөт металлын үнэ буурсаар байгаа бөгөөд үргэлжлэн буурах хандлагатай байна.

  

2013он

Хар тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

2299.68

 

 

II улирал

2053.7

II/I

-11%

    

har tugalga

(Эх сурвалж-www.lme.com)

  

2013он

Хар тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

2339.84

 

 

II сар

2375.8

II/I

2%

III сар

2183.4

III/II

-8.10%

IV сар

2029.8

IV/III

-7.03%

V сар

2027.86

V/IV

-0.10%

VI сар

2103.44

VI/V

3.73%

VII сар

2047.91

VII/VI

-2.64%

 

Цагаан тугалга:2012 оны эхний 7 сарын цагаан тугалганы дундаж үнэ 21313,02 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ 22079,67 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 3,6 %-р нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байгаа боловч 2013 оны эхний улиралд дэлхийн эдийн засгийн үзүүлэлт сул  байсан тул цагаан тугалганы үнэ мөн буурсаар байна. Хятад улсад цагаан тугалганы үнэ нь тогтмол буурч байгаа бөгөөд хэрэглээ сул байгаа нь үнийн бууралтад нөлөөлсөөр байгаа бөгөөд зах зээлд оролцогчид ойрын хугацаанд үнэ нь нэмэгдэхгүй гэж  үзэж байна.

  

2013он

Цагаан тугалаганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

24103.93

 

 

II улирал

20888.47

II/I

-13%

    

tsagaan tugalga

(Эх сурвалж-www.lme.com)

   

2013он

Цагаан тугалганы дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

24651.3

 

 

II сар

24320.5

II/I

-1%

III сар

23337

III/II

-4.04%

IV сар

21685

IV/III

-7.08%

V сар

20719.7

V/IV

-4.45%

VI сар

20261.4

VI/V

-2.21%

VII сар

19583.5

VII/VI

-3.35%

  

Moлибдени: 2012 оны эхний 7 сарын дундаж үнэ 30697,76 ам.доллар/тн-г 2013 оны мөн үеийн дундаж үнэ 23946 ам.доллар/тн-той харьцуулахад 21,99 %-р буурсан үзүүлэлттэй байна. Молибдени  хэрэглэгчид зах зээлийг ажиглан худалдан авалт хийхгүй байгаа бөгөөд гол молибдений уурхайнууд тогтоосон хэмжээнд молибдений баяжмал гаргаж байна. Гэвч Биржүүд дээр болон Орос, Европын зах зээл дээр худалдан авалт хийгдэхгүй байгаа нь үнийн бууралтад ихээр нөлөөлж байна. Богино болон дунд хугацаандаа үнэ буурах хандлагатай байна.

      

2013он

Молибдений дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

25185.6

 

 

II улирал

23744.3

II/I

-6%

   

molibdeni

(Эх сурвалж-www.lme.com)

    

Молибдени

2013он

Дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

26131.8

 

 

II сар

25030

II/I

-4%

III сар

24395

III/II

-2.54%

IV сар

24023.8

IV/III

-1.52%

V сар

24119.1

V/IV

0.40%

VI сар

23090

VI/V

-4.27%

VII сар

20834.8

VII/VI

-9.77%

  

Гянтболд: 65%-ийн агуулгатай Гянтболдын хүдрийн 2012 оны эхний 7 сарын дундаж үнэ  дундаж үнэ 127658,45 юань/тн-г 2013 оны мөн үеийн үнэ болох 128364,72  юань/тн-той харьцуулахад 0,55%-р нэмэгдсэн үзүүлэлттэй байна. 2012 онд захиалга бага байгаагаас ихэнх APT (ammonium paratungstate) үйлдвэрлэгчид нийт үйлдвэрийн хүчин чадлынхаа зөвхөн 50%-д үйл ажиллагаа явуулж байсан бөгөөд гянтболдын баяжмалын хэрэглээ маш бага байсан тул үнэ тогтмол буурсаар байсан.

2013 оны 3-4 сараас эхлэн гянтболдын хүдэр ба баяжмалын үнэ тогтмол нэмэгдэж байгаа ба  үүнд зарим компаниуд гянтболдын баяжмалыг харьцангуй их хэмжээгээр худалдан авч байгаагаас зах зээл дээр үнэ нь өсөх хандлага бий болж байна. Гэвч эцсийн бүтээгдэхүүний хэрэглээ бүрэн сэргээгүй байгаа бөгөөд ихэнх гянтболдын баяжмал нийлүүлэгчид  үнэ бага зэрэг нэмэгдсэн байхад ч нийлүүлэлт хийхгүй үнэ нэмэгдэнэ гэж тооцон хүлээлтийн байдалд байна. Одоогийн байдлаар Хятадын зах зээл дээр 55%-ийн агуулгатай Гянтболдын үнэ 121000-123000юань/тн буюу 298-303 ам.доллар/тн болж нэмэгдэж байгаа бөгөөд зарим үед үүнээс өндөр үнийг санал болгож байна. 60%-н агуулгатай Гянтболдын үнэ 124000-126000 юань/тн буюу 305-310 ам.доллар/тн-н хооронд хэлбэлзэж байна.

-Гянтболдын баяжмалын үнэ нэмэгдэж байгаагаас APТ-ийн үнэ нэмэгдэж 183000-186000 юань/тн буюу 331-336 ам.доллар/тн-д хүрч байна. Сүүлийн үед Хятадын Гянтболдын зах зээл сэргэж байгаа бөгөөд Хятад улс Гянтболдын нөөцөө нэмэгдүүлэх бодлого хэрэгжүүлэхээ зарласнаар гянтболд нь энэ онд үнэ нь нэмэгдэж буй ганц түүхий эд болж байгаа ба цаашид ч үнэ нь нэмэгдэх хандлагатай байна.

 

2013он

Гянтболдын дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

114476.03

 

 

II улирал

133650.36

II/I

17%

  

gyant bold

(Эх сурвалж-www.lme.com)

  

Төмрийн хүдэр: 62%-ийн агуулгатай төмрийн хүдрийн хувьд 2012 оны 7 сарын  дундаж үнэ нь 138,55 ам.доллар/тн байсан бол 2013 оны эхний 7 сарын дундаж үнэ 135,55 ам.доллар/тн болж 2,17 %-р нэмэгдсэн.

2012 оны 8 сарын сүүлч 9-р сарын эхээр төмрийн хүдрийн үнэ сүүлийн 3 жилд байгаагүй үнийн уналтанд орж 62% агуулгатай төмрийн хүдрийн үнэ 100,3 ам.доллар/тн хүртэл буурч байсан. 2012 оны 4-р улирлаас эхлэн Хятад улсын эдийн засгийн үзүүлэлт сайжирснаар гангийн хэрэглээ нэмэгдэж төмрийн хүдрийн үнэ нилээд өссөн.

-Хятадын цагаан сарын баяр хүртэл гангийн үйлдвэрүүд нөөцлөх худалдан авалтаа хийж байсан тул үнэ нэмэгдэж байсан ба энэ баярын дараагаар цаг агаар дулаарч барилга болон үйлдвэрлэлийн салбарын үйл ажиллагаа идэвхжиж эхлэхээр нийт түүхий эдийн үнэ нэмэгдэнэ гэсэн хүлээлт байсан боловч төмрийн хүдрийн худалдан авалт нэмэгдээгүй хэвээр байсан.

2013 оны 3 сард болсон Хятадын Коммунист Намын их чуулганаас 5 шинэ бодлого хэрэгжүүлэхээр болсны дотор үл хөдлөх хөрөнгийн салбарт хэрэгжүүлэх шинэ дүрэм журам гаргасан нь  Хятадын дотоодын зах зээл дээр төмрийн хүдрийн үнэ буурах гол шалтгаан болсон.

-Хятадын гангийн зах зээл 2013 оны эхний 2 улиралд их сул байсан нь төмрийн хүдрийн үнийн бууралтын гол нөлөө байсан.

Харин 2013 оны 3-р улирлын эхнээс гангийн худалдан авалт болон үнэ нэмэгдэж эхэлсэн нь  төмрийн хүдрийн үнийн өсөлтөд нөлөөлж байгаа ба ойрын хугацаанд төмрийн хүдрийн үнэ нэмэгдэх хандлагатай байна.
  

2013он

Төмрийн хүдрийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I улирал

148.29

 

 

II улирал

125.73

II/I

-15%

  

tomriin huder

(Эх сурвалж-www.asianmetal.com)

  

2013он

Төмрийн хүдрийн дундаж үнэ

Харьцуулалт

Өөрчлөлт

I сар

150.49

 

 

II сар

154.64

II/I

3%

III сар

139.84

III/II

-9.57%

IV сар

137.39

IV/III

-1.75%

V сар

127.84

V/IV

-6.95%

VI сар

114.21

VI/V

-10.66%

VII сар

126.83

VII/VI

11.05%

   

АМГ-ЫН УУЛ УУРХАЙН ХЭЛТЭС, НЭЗСТ


 


Вэб холбоос

  • Эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн вэб

http://www.legalinfo.mn

  • Уул уурхайн яам

http://www.mm.gov.mn

  • Уулын ажлын тайлан төлөвлөгөө хүлээн авах

http://inforep.mram.gov.mn

  • Засгийн газрын вэб сайт

http://zasag.mn/

  • Дэлхийн банк

http://web.worldbank.org

  • Уул уурхайн салбарын институцийг бэхжүүлэх техникийн туслалцааны төсөл

http://www.msistap.org