|
Монгол улс нь Ази тивийн зvvн хойд хэсэгт, ОХУ болон БНХАУ-ын дунд эх газрын төвд оршдог. Газар нутгийн хэмжээ нь 1.565.600 хавтгай дөрвөлжин км, энэ нь Франц улсын газар нутгаас 3 дахин том юм. Нутгийн зvvн, баруун болон өмнөд хэсгээр нийт 4673 км БНХАУ-тай, хойд талаараа 3485 км-ийг ОХУ-тай хиллэдэг. 2.6 сая хvн амтай, хvн амын суурьшлаар бусад оронтой харьцуулахад хамгийн сийрэг орны тоонд орно. Нийслэл хот - Улаанбаатарт 700 000 орчим хvн оршин суудаг. Мөн тус улсын томоохон хотын тоонд аж vйлдвэр тvлхvv хөгжсөн Дархан, зэсийн vйлдвэрлэлийн төв болох Эрдэнэт хот багтана. Хvн амын 60 орчим хувь нь хот суурин газарт, 40 орчим хувь нь хөдөө, орон нутагт оршин суух бөгөөд тэдгээрийн олонх нь нvvдлийн мал аж ахуй эрхэлдэг. Хvн ам ба албан ёсны хэл Монгол улсад хэрэглэгддэг албан ёсны хэл нь монгол хэл юм. Социалист системийн vед ЗХУ /хуучин нэрээр/-ын соёл, боловсролын хvчтэй нөлөөнөөс уламжлан Монгол улсад орос хэл нь ихээхэн тvгээмэл хэрэглэгддэг. Тус улсын нийгэм, улс төр нээлттэй болсон 1990-ээд оноос хойш англи хэлийг хэрэглэх нь элбэг болж эхэлсэн бөгөөд одоо залуучууд энэ хэлийг сайн эзэмшиж эхлээд байна. Мөн оюутнууд өөрсдийн ажил хэрэг, бизнесийн vйл ажиллагааг амжилттай болгох vvднээс япон, солонгос, хятад, герман хэлийг шамдан суралцаж байна. Хvн амын олонхи нь Буддизмыг шvтдэг, 1990-ээд оноос эхлэн бусад төрлийн шашин шvтэх нь чөлөөтэй болсон. Улаанбаатар хотод болон орон нутагт Христийн шашны сvмvvд цөөгvй бий. Монгол улсын баруун хэсэгт оршин суудаг казак vндэстнvvд лалын шашныг шvтдэг. Монгол Улс нь умард өргөргийн 42-52 градуст буюу АНУ-ын хойд хэсэг, Канадын өмнөд хэсэгтэй ижил байршилтай боловч эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай, хур тунадас багатай нутаг юм. Тухайлбал, жилд дунджаар 220 мм хур тунадас унадаг бөгөөд ихэнх нь зуны богино улиралд унаж, өвөлдөө голдуу хуурай, маш хvйтэн байдаг. Жилийн дунжаар зун +250 С, өвөлдөө -25 0 С орчим. Цаг агаар болон газар нутгийн байрлалын иймэрхvv нөхцөл байдал нь газар тариалан эрхлэхэд таатай бус, харин мал аж ахуйг эрхлэхэд тохиромжтой гэж vздэг. Хонь, ямаа, адуу, vхэр, тэмээ зонхилсон нvvдлийн мал аж ахуй нь тус улсын эдийн засагт голлох байр суурийг эзэлдэг салбарын нэг бөгөөд vндэсний соёл иргэншлийн илэрхийлэл болдог юм. Улс төрийн хөгжлийн тvvх Монгол Улсын тvvхэн дэх хамгийн хvчирхэг байсан vе бол Чингис хаан 1206 онд монголын овог, аймгуудыг нэгтгэн Эзэнт гvрнийг байгуулж, Ази, Европын улсуудыг цэргийн хvчээр байлдан дагуулсан явдал юм. Чингис хааны залгамжлагчид 13-р зуун хvртэл газар нутгаа тэлж, хvн төрөлхтөний тvvхэнд хамгийн өргөн уудам газарт буюу Вьетнамаас төв Европ хvртэлх олон улсуудад ноёрхлоо тогтоож чаджээ. Гэвч 14-р зууны дунд vеэс тус улсын доторхи дотоодын зөрчил тэмцэл нь Эзэнт гvрнийг задран бутаргаж, бусдын эрхшээлд ороход хvргэсэн. Монгол орныг эзэгнэж байсан Манж чин улсын уналт болон Орос Улсад хаант засаглалыг устгасан хувьсгалын дараа Монголчууд Оросын улаан армийн дэмжлэгтэйгээр 1921 онд эх орноо гадаадын дарангуйллаас чөлөөлж, тусгаар тогтнолоо олсон. Энэхvv хувьсгалаас хойшхи 68 жилийн турш Монгол улс нь ЗХУ /хуучин нэрээр/-ын нөлөөн дор улс төр, эдийн засгийн хувьд Зөвлөлтийн загварыг баримтлан хөгжиж ирсэн юм. 1989-1990 онд ЗХУ болон дорнод Европын орнуудад өрнөсөн ардчиллын төлөөх тэмцлийн нөлөөгөөр Монгол улсад 1990 онд анх удаа олон намын оролцоот ардчилсан сонгуулийг явуулсан байна. Парламент, Засгийн газар, улс төрийн намуудын тухай илvv өргөн мэдээлэл авахыг хvсвэл http://www.open-government.mn -ээс vзнэ vv. |